Tìm hiểu và phân loại Thuốc kháng sinh cephalosporin

Thuốc kháng sinh cephalosporin là gì?

Cephalosporin là kháng sinh phổ rộng nhóm beta – lactam, dẫn xuất của acid 7-aminocephalosporanic (viết tắt là A7AC). Các cephalosporin khác nhau được hình thành bằng phương pháp bán tổng hợp. Sự thay đổi các nhóm thế sẽ dẫn đến thay đổi đặc tính và tác dụng sinh học của thuốc.

Thuốc kháng sinh Cephalosporin là loại kháng sinh được dùng phổ biến hiện nay, phòng tránh và điều trị được nhiều bệnh nhiễm trùng nhiễm khuẩn.

Công thức hóa học của kháng sinh Cephalosporin
Công thức hóa học của kháng sinh Cephalosporin

Cơ chế hoạt động

Cephalosporin ức chế sự tổng hợp tế bào vi khuẩn. Các cephalosporin có khả năng acyl hóa các D – alanin transpeptidase, ức chế giai đoạn cuối của quá trình tổng hợp vách tế bào vi khuẩn ( giai đoạn tạo liên kết ngang giữa các peptidoglycan). Khi quá trình sinh tổng hợp vách tế bào bị ngừng lại vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt.

Phân loại thuốc kháng sinh Cephalosporin

Dựa vào phổ kháng khuẩn chia cephalosporin thành 5 thế hệ. Các thế hệ trước tác dụng trên vi khuẩn gram dương mạnh hơn, nhưng trên gram âm thì yếu hơn các thế hệ sau và ngược lại.

Cephalosporin thế hệ 1

Gồm các thuốc Cefazolin, Cephalexin, Cefadroxil, Cephalothin,….

Thuốc kháng sinh Cephalosporin thế hệ 1
Thuốc kháng sinh Cephalosporin thế hệ 1

Phổ tác dụng

  • Tác dụng tốt trên cầu khuẩn gram (+) và trực khuẩn gram (+).
  • Hầu hết các vi khuẩn kỵ khí trong khoang miệng nhạy cảm, nhưng với B. fragilis thuốc không có hiệu quả. Hoạt tính tốt trên các chủng Moraxella catarrhalis, E. coli, K. pneumoniae, và P. mirabilis

Chỉ định

  • Nhiễm khuẩn hô hấp, mô mềm, da. Đặc biệt nhiễm khuẩn do tụ cầu không tác dụng với penicilin G.
  • Nhiễm khuẩn do trực khuẩn gram (-) nhóm trực khuẩn ruột (viêm đường tiết niệu – sinh)

Một số tác dụng không mong muốn :

  • Phản ứng dị ứng: ngứa, ban da,… nặng hơn là sốc phản vệ nhưng ít gặp.
  • Thuốc gây độc với thận như viêm thận kẽ
  • Rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy
  • Bội nhiễm nấm ở miệng, âm đạo, viêm màng ruột kết giả mạo

Thuốc kháng sinh Cephalosporin thế hệ 2

Gồm các thuốc Cefoxitin, Cefaclor, Cefprozil, Cefotetan, Ceforanid…

Cephalosporin thế hệ 2
Cephalosporin thế hệ 2

Phổ tác dụng

Mạnh hơn và rộng hơn thế hệ 1 trên trực khuẩn gram (-) ưa khí: Trực khuẩn đường ruột, hemophilus influenzea (cefamandol, cefuroxim) và pseudomonase.

Kháng được cephalosporinase

Chỉ định

Nhiễm khuẩn do các vi khuẩn nhạy cảm gây bệnh ở máu, phổi, da, tiết niệu – sinh dục, tiêu hoá, hô hấp và màng não, mô mềm…

Tác dụng không mong muốn

Tương tự các cephalosporin thế hệ 1. Ngoài ra, các cephalosporin có nhóm methylthiotrtrazol như cefotetan, cefmetazole… làm giảm prothrombin nên gây rối loạn đông máu. Thuốc gây hội chứng giống disulfiram, vì vậy tránh uống rượu và các thuốc chứa cồn trong thời gian dùng thuốc.

Cephalosporin thế hệ 3

Gồm các thuốc Cefotaxim,Cefpodoxim, Ceftibuten, Cefdinir, Cefditoren, Ceftizoxim, Ceftriaxon, Cefoperazon, Ceftazidim…

CEFOTAXIM Kháng sinh cephalosporin thế hệ 3
CEFOTAXIM Kháng sinh cephalosporin thế hệ 3

Phổ tác dụng

Cầu khuẩn gram (+) tác dụng kém thế hệ 1 và penicilin G

Tác dụng mạnh hơn các thế hệ trước trên các vi khuẩn gram (-) ưa khí: pseudomonase aeruginose, heamophilus influenzea, trực khuẩn đường ruột…, kể cả loại tiết ra beta-lactamase

Chỉ định

Các nhiễm khuẩn nặng do trực khuẩn gram (-) nhạy cảm gây bệnh ở máu, tiết niệu, phổi, hô hấp, màng não… đã kháng 2 thế hệ trước.

Tác dụng không mong muốn :

Tương tự thế hệ 1 và 2.

Thuốc kháng sinh Cephalosporin thế hệ 4

Gồm các thuốc Cefepim, cefpirome.

 Cefepim là thuốc thuộc nhóm kháng sinh Cephalosporin thế hệ 4
Cefepim là thuốc thuộc nhóm kháng sinh Cephalosporin thế hệ 4

Phổ tác dụng

Trên các trực khuẩn gram (-) ưa khí. Vững bền với beta-lactamase so với thế hệ 3.

Chỉ định

Nhiễm trực khuẩn gram (-) ưa khí đã kháng thế hệ trước gây bệnh ở các cơ quan.

Cephalosporin thế hệ 5

Ceftarolin là cephalosporin thế hệ 5 có khả năng chống lại vi khuẩn Staphylococcus aureus kháng methicillin (MRSA).

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *