Áp suất thẩm thấu là gì? Vai trò của thận trong cân bằng áp suất thẩm thấu

Như chúng ta đã biết thận có vai trò lọc máu, đào thải các chất cặn bã, chất độc ra khỏi cơ thể và cân bằng áp suất thẩm thấu. Vậy áp suất thẩm thấu là gì và thận thực hiện chức năng này như thế nào.

Áp suất thẩm thấu là gì?

Nội môi hay nói cách khác là môi trường bên trong cơ thể nói chung và cơ thể người nói riêng luôn được duy trì ở trạng thái ổn định. Chẳng hạn như nhiệt độ cơ thể người trưởng thành là 37 độ C, áp suất thẩm thấu trong máu và dịch mô dao động trong khoảng 0,9atp hay nồng độ đường trong máu vào khoảng 108 đến 140mg/dl. Vậy áp suất thẩm thấu là gì? Điều gì xảy ra khi áp suất này mất cân bằng?

Áp suất thẩm thấu là gì
Áp suất thẩm thấu là gì

Thẩm thấu là quá trình vận chuyển dung môi qua màng ngăn cách giữa 2 dung dịch có thành phần không giống nhau chịu tác dụng của các lực. Động lực của quá trình này được gọi là áp suất thẩm thấu. Dung mỗi sẽ đi từ nơi có áp suất thẩm thấu thấp đến nơi có áp suất thẩm thấu cao

Áp suất thẩm thấu trong máu phụ thuộc vào lượng nước và nồng độ các chất hoà tan trong máu như Na+ và glucose. Như vậy vai trò của thận trong việc điều hoà ASTT thực chất là quá trình điều hoà lượng nước và các chất hoà tan trong dịch tuần hoàn.

Vai trò của thận trong việc cân bằng áp suất thẩm thấu là gì?

Thận tham gia vào quá trình điều hoà và cân bằng ASTT nhờ khả năng tái hấp thu hoặc thải bớt nước và các chất không cần thiết trong máu. Hãy tưởng tượng quy trình thận làm việc để cân bằng ASTT như sau

Vai trò của thận trong việc cân bằng áp suất thẩm thấu
Vai trò của thận trong việc cân bằng áp suất thẩm thấu

Khi áp suất thẩm thẩm thấu trong máu tăng do ăn thức ăn mặn quá nhiều muối, thận sẽ tăng cường hấp thu nước trả về máu đồng phát ra cảm giác khát nước. Cơ thể bổ sung nước sẽ giúp cân bằng áp lực thẩm thấu. Còn khi áp lực thẩm thấu trong máu giảm, thận sẽ tăng thải nước đảm bảo ASTT được duy trì ổn định

Như vậy tuỳ theo trường hợp cụ thể mà thận thực hiện vai trò của mình để cân bằng ASTT theo cách khác nhau

Một số chức năng khác của thận có thể bạn không biết

Thận điều hoà cân bằng nước

Nhờ cơ chế siêu lọc và tái hấp thu nước, thận có thể điều hoà và cân bằng nước trong cơ thể. Trong vòng 24h, tiểu cầu thận lọc được tói 180l nước, tuy nhiên chỉ có khoảng 1.5l nước được thải bỏ. Như vậy gần như toàn bộ nước đã được thận tái hấp thu.

Thận điều hoà huyết áp

Ngoài ổn định áp suất thẩm thấu thì thận còn điều hoà huyết áp thông qua bộ máy cận tiểu cầu. Khi huyết áp giảm, lưu lượng máu tuần hoàn qua thận giảm thì tế bào hạt của bộ máy cận tiểu cầu tăng tiết Renin làm cho huyết áp tăng lên.

Thận điều hoà sinh sản hồng cầu

Chức năng điều hoà sinh sản hồng cầu của thận
Chức năng điều hoà sinh sản hồng cầu của thận

Thận có khả năng sản sinh ra erythropoietin tham gia vào quá trình sản sinh hồng cầu trong tuỷ xương. Khi thiếu máu, lượng oxi máu giảm tác động lên thận làm cho các tế bào này sản xuất ra yếu tố kích thích tạo hồng cầu của thận (erythrogenin). Ngoài ra thận cũng tham gia quá trình chống đông máu nhờ sản xuất ra Urokinase.

Qua bài viết này chắc hẳn các bạn đã hiểu được áp suất thẩm thấu là gì và vai trò của thận trong việc điều chỉnh cân bằng áp lực thẩm thấu. Ngoài ra thận còn tham gia đảm bảo ổn định nhiều quá trình trong cơ thể như chống đông máu, điều hoà nước, sản sinh hồng cầu và điều hoà huyết áp.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *